عقیم سازی سگ و گربه

عقیم‌سازی سگ و گربه؛ مزایا، معایب و آنچه باید بدانید

مزایا عقیم سازی در سگ و گربه

عقیم سازی سگ و گربه (Spay/Neuter) یکی از رایج‌ترین جراحی‌های دامپزشکی در سگ و گربه است که علاوه بر جلوگیری از تولیدمثل ناخواسته، می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر سلامت و کیفیت زندگی حیوان داشته باشد. با این حال، برخلاف تصور گذشته، مطالعات جدید نشان می‌دهند که تصمیم برای عقیم‌سازی باید متناسب با گونه، نژاد، سن، جثه و شرایط پزشکی هر حیوان گرفته شود و دیگر نمی‌توان یک زمان یا روش را برای همه سگ‌ها و گربه‌ها مناسب دانست.

در حیوانات ماده، عقیم‌سازی خطر ابتلا به پیومتر (عفونت رحم) را به طور کامل از بین می‌برد و در صورت انجام در زمان مناسب، احتمال بروز تومورهای پستان را نیز به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.

در حیوانات نر نیز خطر تومورهای بیضه حذف شده و بسیاری از رفتارهای وابسته به هورمون مانند فرار برای جفت‌گیری، درگیری با سایر حیوانات و ادرارپاشی کاهش پیدا می‌کند. همچنین این جراحی نقش مهمی در کنترل جمعیت سگ‌ها و گربه‌های بدون صاحب دارد.

از سوی دیگر، تحقیقات سال‌های اخیر نشان داده‌اند که عقیم سازی سگ و گربه زودهنگام در برخی نژادهای سگ، به‌ویژه نژادهای بزرگ و غول‌پیکر، ممکن است با افزایش خطر برخی بیماری‌های ارتوپدی یا تعدادی از سرطان‌ها همراه باشد.

به همین دلیل امروزه بسیاری از دامپزشکان زمان انجام این جراحی را بر اساس نژاد، اندازه بدن و شرایط هر حیوان به صورت اختصاصی تعیین می‌کنند. این موضوع در گربه‌ها اهمیت بسیار کمتری دارد و مزایای عقیم‌سازی معمولاً بر خطرات احتمالی آن برتری دارد.

در نهایت، بهترین زمان و روش عقیم سازی سگ و گربه باید پس از معاینه و مشورت با دامپزشک انتخاب شود تا بیشترین منفعت و کمترین خطر برای حیوان فراهم گردد.

راهنما کامل روز قبل جراحی، روز جراحی و روز بعد جراحی

باکس سگ و گربه

آمادگی های لازم قبل جراحی 

  1. 8 تا 12 ساعت ناشتا باشد (غذا نخورد)
  2. 2ساعت قبل از جراحی آب از دسترس حیوان برداشته شود.
  3. دفع ادرار و مدفوع قبل ازجراحی
  4. استفاده از باکس حمل مناسب و ایمن
  5. اطمینان از وجود قلاده (گردنبند)الیزابت 
  6. توضیح کامل در مورد سابقه بیماری و داروهای مصرفی 
  7. در صورت نیاز اخذ نمونه خون و ارسال به آزمایشگاه برای بررسی بیشتر
ویزیت پیش از جراحی

روز جراحی  

  1. معاینه و بررسی عمومی پت شما و انجام نمونه گیری یا تصویربرداری در صورت نیاز
  2. پیش بیهوشی و بیهوشی 
  3. جراحی
  4. ریکاوری و مراقبت
  5. ویزیت هنگام خروج و نسخه داروها لازم 

مراقبت های پس از جراحی   

  1. داروها و آنتی بیوتیک طبق دستور و در زمان مشخص مصرف نمائید.
  2.  چند ساعت پس از جراحی با مشورت دامپزشک آب و غذا سبک در اختیار پت خود قرار دهید.
  3. استفاده از یقه الیزابت یا لباس مخصوص ریکاوری جراحی برای جلوگیری از لیسی زدن
  4. استراحت، از دویدن و پریدن و بازیها سنگین بپرهیزید
  5. روزانه محل بخیه بررسی کنید و تمیز و خشک نگه دارید

سوالات متداول

آیا سگ یا گربه‌ای که بچه شیرخوار دارد را می‌توان عقیم کرد؟

بله، اما بهترین زمان معمولاً پس از پایان شیردهی و از شیر گرفتن توله‌ها است. در این زمان غدد شیری کوچک‌تر شده، خون‌رسانی رحم و پستان کاهش پیدا می‌کند و جراحی ایمن‌تر خواهد بود. اگر به دلیل حضور حیوان نر، احتمال بارداری مجدد وجود دارد، بهتر است تا زمان جراحی، حیوان ماده از نر جدا نگهداری شود. در شرایط خاص و با تشخیص دامپزشک، عقیم‌سازی در دوران شیردهی نیز قابل انجام است، اما ممکن است نیاز به مراقبت بیشتری داشته باشد.

بله، از نظر فنی امکان انجام جراحی وجود دارد، اما معمولاً توصیه می‌شود تا پایان دوره فحلی صبر شود. در زمان فحلی، رحم و تخمدان‌ها خون‌رسانی بیشتری دارند و این موضوع می‌تواند جراحی را دشوارتر کرده و احتمال خونریزی را افزایش دهد. البته اگر شرایط خاصی وجود داشته باشد یا صاحب حیوان نتواند منتظر بماند، دامپزشک ممکن است با در نظر گرفتن شرایط بیمار، جراحی را انجام دهد.

اگر حیوان پس از جفت‌گیری برای عقیم‌سازی مراجعه کند، در بسیاری از موارد هنوز امکان انجام جراحی وجود دارد. هرچه فاصله زمانی از جفت‌گیری کمتر باشد، تصمیم‌گیری ساده‌تر خواهد بود. در صورت وقوع بارداری نیز در برخی شرایط، عقیم‌سازی همراه با خاتمه بارداری امکان‌پذیر است، اما این تصمیم باید پس از معاینه دامپزشک و بررسی وضعیت عمومی حیوان گرفته شود.

در بیشتر جراحی‌ها، اگر از بخیه‌های غیرجذبی استفاده شده باشد، بخیه‌ها معمولاً ۱۰ تا ۱۴ روز پس از عمل کشیده می‌شوند. در برخی جراحی‌ها از بخیه‌های جذبی استفاده می‌شود و نیازی به کشیدن بخیه نیست.

بهترین سن برای عقیم‌سازی سگ و گربه چه زمانی است؟

پاسخ یکسانی برای همه حیوانات وجود ندارد. بهترین زمان به گونه، نژاد، جثه، جنس و شرایط پزشکی بستگی دارد. در گربه‌ها معمولاً عقیم‌سازی در حدود ۵ تا ۶ ماهگی انجام می‌شود، اما در سگ‌ها به‌ویژه نژادهای بزرگ، ممکن است دامپزشک زمان دیرتری را برای کاهش برخی خطرات ارتوپدی پیشنهاد کند.

خیر، خود جراحی باعث چاقی نمی‌شود. پس از عقیم‌سازی نیاز انرژی بدن کمی کاهش می‌یابد و اگر مقدار غذا و فعالیت بدنی تغییر نکند، حیوان ممکن است اضافه وزن پیدا کند. با تغذیه مناسب و فعالیت کافی، بیشتر حیوانات وزن طبیعی خود را حفظ می‌کنند.

عقیم‌سازی معمولاً باعث آرام‌تر شدن برخی رفتارهای وابسته به هورمون مانند فرار برای جفت‌گیری، ادرارپاشی، سروصدای ناشی از فحلی و درگیری با سایر حیوانات می‌شود. اما شخصیت، هوش، بازیگوشی یا وابستگی حیوان به صاحب خود تغییر نمی‌کند.

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، باید هرچه سریع‌تر با دامپزشک تماس بگیرید:

  • خونریزی یا ترشح چرکی از محل جراحی
  • باز شدن بخیه‌ها
  • بی‌حالی شدید یا بیهوش ماندن طولانی
  • استفراغ مکرر
  • مشکل در تنفس
  • تورم شدید محل جراحی
  • امتناع از خوردن و آشامیدن بیش از ۲۴ ساعت

بر ای جراحی عقیم سازی نوبت رزرو کنید

قبل از هر جراحی حیوان شما توسط دامپزشک معاینه می شود تا بهترین زمان و روش جراحی برای پت دلبندتان تعیین میگردد.

چه زمانی باید فورا به دامپزشک مراجعه کنیم

  • خون ریزی و ترشح در محل جراحی 
  • مشکل در تنفس 
  • عدم از خوردن و نوشیدن بعد از 24ساعت
  • بی حالی شدید و یا عدم هوشیاری 
  • استفراغ مکرر
  • تورم شدید در محل جراحی